De verduurzaming van bestaande gebouwen zorgt regelmatig voor een dilemma. We willen het energiegebruik terugdringen en het binnenklimaat verbeteren, maar tegelijkertijd willen we waardevolle materialen, karakteristieke gevels en historische details behouden.

Vooral bij monumenten kan dat spanningsveld groot zijn. Het vervangen van bestaand glas door moderne isolerende beglazing is niet in iedere situatie wenselijk of mogelijk. Daarom zijn technieken waarmee bestaand glas kan worden opgewaardeerd interessant om nader te bekijken.

Een voorbeeld daarvan is GlassShield, een nanothermische glasfolie van GlassNext. De folie wordt aan de binnenzijde van bestaande beglazing aangebracht. Volgens de fabrikant kan het systeem worden toegepast op onder meer enkel glas, dubbel glas, HR++ en monumentaal glas. Glas en kozijnen kunnen daarbij behouden blijven.

Waarom is juist behoud van bestaand glas interessant?

Bij verduurzaming wordt al snel gekeken naar vervanging: oud materiaal eruit, beter presterend materiaal erin. Vanuit het oogpunt van circulariteit is er echter ook een andere vraag interessant:

Kunnen we verbeteren wat er al aanwezig is?

Dat principe is bij glas niet onbelangrijk. Wanneer bestaande beglazing kan blijven zitten, hoeven de aanwezige ruiten en kozijnen niet vanwege deze maatregel te worden vervangen. GlassNext positioneert de techniek dan ook als een manier om de levensduur van bestaande beglazing te verlengen en materiaalgebruik, transport en afval bij vervanging te vermijden of uit te stellen.

Dat maakt het concept vanuit duurzaamheidsperspectief interessant. Niet alleen de energieprestatie tijdens het gebruik van een gebouw telt immers mee. Ook zorgvuldig omgaan met wat al aanwezig is, is een belangrijk uitgangspunt bij circulair bouwen.

Juist bij monumenten ontstaat een interessante toepassing

Bij monumentaal vastgoed speelt nog een tweede aspect: behoud van het bestaande aanzicht en materiaal.

Daar kan een systeem dat aan de binnenzijde van de bestaande ruit wordt aangebracht voordelen bieden. Volgens GlassNext blijven bij toepassing van GlassShield het bestaande glas en de kozijnen intact en is de folie reversibel. Het bedrijf noemt dit expliciet als eigenschap die de techniek interessant maakt voor monumenten.

Dat wil overigens niet zeggen dat de folie daarmee automatisch in ieder monument mag worden toegepast. Bij monumentale gebouwen blijft het belangrijk om per object te beoordelen welke maatregelen bouwkundig én vanuit monumentenzorg verantwoord en toegestaan zijn.

Juist daar ligt volgens ons een belangrijk onderscheid: een interessante techniek is nog niet automatisch de juiste oplossing voor iedere situatie.

Wat doet zo’n nanothermische folie?

GlassShield is volgens de productinformatie een Low-E nanothermisch membraan. Het principe is erop gericht om in de winter warmte beter binnen te houden en in de zomer ongewenste warmte van buiten te beperken.

De fabrikant geeft onder meer de volgende prestaties op:

  • 95% wering van infraroodstraling;
  • 99% blokkering van UV-straling;
  • ongeveer 88% lichtdoorlatendheid;
  • een opgegeven energiebesparing van 20 tot 40%, waarbij het daadwerkelijke resultaat afhankelijk is van onder andere het aanwezige glas en het gebouw.

Vooral dat laatste voorbehoud is belangrijk. Een percentage uit productinformatie mag niet één-op-één worden vertaald naar ieder gebouw. Oriëntatie, glasoppervlak, bestaand glastype, installaties en gebouwgebruik beïnvloeden wat een maatregel uiteindelijk oplevert.

Comfort en bescherming van het interieur

De techniek is bovendien niet uitsluitend vanuit energiebesparing interessant.

Zoninstraling kan in gebouwen voor hoge binnentemperaturen zorgen. Daarnaast speelt UV-belasting een rol bij verkleuring van bijvoorbeeld vloeren, meubels en kunst. Volgens GlassNext blokkeert het product tot 99% van de UV-straling.

Voor historische interieurs, museale omgevingen en monumentale gebouwen kan bescherming tegen UV daarom een relevante aanvullende eigenschap zijn.

Tegelijkertijd moet bij de beoordeling altijd naar het totaalplaatje worden gekeken. Isolerende folie is niet automatisch een vervanger van HR++- of triple glas. Waar volledige vervanging bouwkundig, financieel en monumentaal verantwoord is, moeten verschillende oplossingen gewoon naast elkaar worden doorgerekend en beoordeeld.

Interessante ontwikkeling voor de renovatiemarkt

Voor het Nederlands Bouwinstituut zit het interessante van dergelijke innovaties vooral in een bredere ontwikkeling.

Verduurzamen hoeft niet altijd vervangen te betekenen.

In een bouwsector waarin circulariteit, energiebesparing en behoud van bestaande gebouwen steeds vaker samenkomen, worden technieken die bestaande materialen betere prestaties geven relevanter.

GlassShield van GlassNext is daarvan een interessant voorbeeld. Vooral voor monumenten en andere gebouwen waar behoud van het bestaande glas belangrijk is, verdient zo’n oplossing het om serieus onderzocht en vergeleken te worden met alternatieven.

Niet omdat één product voor ieder gebouw de oplossing zal zijn, maar omdat de gedachte erachter interessant is:

behouden waar het kan, verbeteren waar het nodig is.

En misschien is dat wel één van de belangrijkste uitgangspunten voor de verduurzaming van onze bestaande gebouwvoorraad.

Meer technische productinformatie is beschikbaar via GlassNext.

Redactionele noot: dit artikel is informatief van aard. Genoemde prestaties zijn waar aangegeven afkomstig van de fabrikant. Het Nederlands Bouwinstituut adviseert om bij toepassing de technische prestaties, geschiktheid voor de betreffende beglazing en eventuele monumentale randvoorwaarden projectspecifiek te laten beoordelen.